Mody, dogmaty i fantazje we współczesnej fizyce: wykład sir Rogera Penrose'a

wtorek, 06.12.2016, 18:00
Kraków
Sir Roger Penrose - gwiazda światowej fizyki, matematyki i filozofii - po raz kolejny wygłosi wykład w Krakowie. Już 6 grudnia o godz. 18:00 zapraszamy do Auditorium Maximum Uniwersytetu Jagiellońskiego (ul. Krupnicza 33) na wykład sir Rogera poświęcony dogmatom, modom i fantazjom we współczesnej fizyce.

Czy kierowanie się modą, nieskrępowany lot wyobraźni albo ślepa wiara mogą ułatwić naukowcom zrozumienie wszechświata? Z pewnością nie, a jednak badacze pracujący na froncie współczesnej fizyki są równie podatni na te czynniki, jak wszyscy inni. Moda, wiara i fantazja, choć w fizyce czasami okazują się owocne, zdają się wieść na manowce współczesnych uczonych zajmujących się teorią strun, mechaniką kwantową i kosmologią.

Teoria strun oddaliła się od fizycznej rzeczywistości, gdy była zmuszona zapostulować istnienie sześciu dodatkowych wymiarów przestrzennych. Ten radykalny krok zyskał jednak dużą popularność, która przyćmiła naturalną skłonność fizyków do sceptycyzmu. Spektakularne sukcesy mechaniki kwantowej w wyjaśnianiu wszechświata na poziomie atomowym doprowadziły do przyjęcia niezachwianej wiary w to, że musi mieć ona zastosowanie również do znacznie bardziej masywnych obiektów. Tymczasem, w opinii Penrose'a, potrzebne są głębokie zmiany w tej teorii. Według niego, również kosmologia, odwołująca się do rozmaitych fantazyjnych idei dotyczących początku wszechświata, zupełnie pomija pewne kluczowe zagadnienia.

Profesor Penrose nie kryje, że elementy mody, wiary i fantazji wywarły wpływ również na jego własne koncepcje – ale w swoim wykładzie uczciwie je wszystkie zidentyfikuje.

Mody, dogmaty i fantazje w nowej fizyce wszechświata - wykład sir Rogera Penrose'a [Fashion, Faith, and Fantasy in the New Physics of the Universe]
Czas: wtorek, 6 grudnia, godz. 18:00
Przestrzeń: Auditorium Maximum UJ, ul. Krupnicza 33, aula główna.
Wykład w języku angielskim. Wstęp wolny. 

Sir Roger Penrose – ur. w 1931 r. światowej sławy fizyk teoretyk, matematyk i filozof nauki.  Za swoje naukowe osiągnięcia w 1994 r. uzyskał tytuł szlachecki. Sir Penrose wniósł ogromny wkład w rozwój ogólnej teorii względności i kosmologii. Do jego największych osiągnięć należą udowodnione wespół ze Stephenem Hawkingiem tzw. twierdzenia o osobliwościach, z których wynika, iż we wszechświecie rządzonym przez teorię Einsteina Wielki Wybuch oraz czarne dziury są czymś nieuniknionym. Na gruncie czystej matematyki Penrose wykazał, że można w sposób aperiodyczny pokryć nieskończoną płaszczyznę przy pomocy tylko dwóch rodzajów kafelków. Ów abstrakcyjny parkietaż Penrose'a jest realizowany w Przyrodzie, w kwazi-kryształach. W ostatnich latach Penrose zaproponował odważny model tzw. konforemnej kosmologii cyklicznej, wedle którego nasz obecny Wszechświat jest tylko pojedynczym ogniwem w całym łańcuchu Eonów. Tę i wiele innych głębokich idei fizycznych, matematycznych i filozoficznych Penrose niestrudzenie popularyzuje w klasycznych już książkach takich jak "Nowy umysł cesarza", "Droga do rzeczywistości" czy "Cykle czasu". Jego  najnowsza książka: "Mody, dogmat i fantazja w nowej fizyce wszechświata" ukaże się na początku przyszłego roku nakładem Copernicus Center Press.

Przypominamy, że sir Roger Penrose był już gościem Centrum Kopernika: w 2010 roku wygłosił doroczny Copernicus Center Lecture poświęcony konforemnej kosmologii cyklicznej. Wykład można obejrzeć na kanale Youtube Centrum Kopernika.

Patronat medialny wykładu: Tygodnik Powszechny.

[Abstract in English] Fashion, Faith, and Fantasy in the New Physics of the Universe

Can the following of fashion, blind faith, or flights of fantasy have anything seriously to do with the scientific quest to understand the universe? Surely not, but I shall argue that researchers working at the extreme frontiers of physics are assusceptible to these forces as   anyone else, and that fashion, faith, and fantasy, while sometimes highly productive in physics,may be leading today's researchers astray in three of that field'smost important areas - string theory, quantum mechanics, and cosmology. 

I argue a strong case that string theory veered away from physical reality when it found the need to posit six extra spatialdimensions, the fashionable nature of the theory clouding our judgments of its plausibility. With quantum mechanics, its stunning successes in explaining the atomic universe has led to an unquestioning faith that it must also apply to sizably massive objects. Yet, I argue that changes in the theory are needed. In cosmology,  I claim that most of the current fantastical ideas about the origin of the universe fail to address certain central issues. Elements of fashion, faith, and fantasy have nevertheless also influenced my own work, as I shall briefly indicate.

Osoby powiązane z tym wydarzeniem